Mấy ngày nay, tôi có thấy 1 số ý kiến chính thức trong ngành luật Việt Nam về việc luật sư có được ký Hợp đồng hứa thưởng với khách hàng, và việc này có trái với quy tắc đạo đức hành nghề của LSVN hay không? Thú thật, tôi chưa đạt tới “đẳng cấp” để đại diện cho chính mình hay tổ chức của mình ký cam kết thỏa thuận với một khách hàng nào đó về một phần thưởng cực lớn cho phần việc sắp đảm nhận. Tôi cũng cân nhắc nêu quan điểm về vấn đề này khi mà việc hứa thưởng liên quan đến kết quả công việc là một khoản thu nhập tốt để duy trì hoạt động của tổ chức hành nghề LS về lâu dài.

Chưa bàn đến tính đúng sai theo quy định pháp luật hay án lệ, bởi vì vấn đề này hiện nay đã nêu quy định cụ thể áp dụng cho các LSVN. Tôi chỉ quan tâm ở 1 góc độ khác phía sau hình ảnh khá “hào nhoáng”, “mơ mộng” về nhận được khoản thưởng lớn từ khách hàng sau khi hoàn tất vụ việc.

Chắc chắn trong suốt quá trình hành nghề của một luật sư, ai cũng ao ước vươn tới “Đỉnh Cao” của mình – nói cách khác chính là năng lực của bản thân người LS – khi mà giá trị hành nghề của người đó mang lại giá trị định lượng bằng vật chất là rất cao. Bản chất của hứa thưởng từ khách hàng cũng tương tự, không nói đến sự cảm ơn vì quá trình hết mình và cố gắng của người LS, mà đó là khoản thưởng về tinh thần định lượng thành vật chất rất cao cho họ. Thật sự, dù giá trị vật chất có cao do sự hào phóng của khách hàng, trong nhiều tình huống nó cũng không để so sánh hoặc đặt ngang hàng với nhiều vụ việc mà người LS có thể chỉ lấy một số tiền thù lao nhỏ, chỉ để bù đắp chi phí thực hiện. Vì vậy, sau khi cơn hạnh phúc “Đỉnh Cao” qua đi vì được nhận khoản thưởng to lớn sau một vụ việc thành công thì đó chỉ là “tôi được nhận nhiều tiền” và khách hàng chua chát khi thắng nhưng cũng mất kha khá số tiền cho một vụ việc đáng lẽ không nên xảy ra.

Trong khi đó, cơ chế thưởng bằng tinh thần và vật chất thì luôn tồn tại trong hệ thống hành nghề luật, từ giải thưởng, sự công nhận của khách hàng – xã hội cho đến báo chí, truyền thông. Tất cả cũng là sự hứa thưởng sẽ đến mà nếu “anh/chị” thành công mang lại thắng lợi cho khách hàng, chỉ là chưa biết đến lúc nào và mang hình thái gì khi tiếp nhận vụ việc.

Để đem lại cách nhìn đa chiều và sâu sắc hơn, tôi thừa nhận mình từng tìm hiểu và học rất nhiều từ tài liệu của các trường Luật lớn trên thế giới và các nguồn khác từ công ty luật ở Hoa Kỳ được họ viết và đăng miễn phí trên websites của họ về cách hiểu về nghề luật sư ở nước họ, rộng hơn là công thức chung cho những nơi khác.

Luật sư Nguyễn Việt Thùy Trang