1. Thông quan hàng hóa là gì?

Thông quan hàng hóa được hiểu là quá trình xét duyệt hồ sơ, kiểm tra hàng hóa trước khi hàng hóa được nhập khẩu vào một quốc gia hoặc xuất khẩu khỏi một quốc gia. Sau khi mở tờ khai hải quan và được phân luồng tờ khai, nhà xuất/nhập khẩu đóng thuế thì bước tiếp theo là thông quan hàng hóa.

2. Các bước thông quan hàng hóa nhập khẩu:

a) Chuẩn bị chứng từ khai hải quan

• Hợp đồng thương mại (Purchase Order or Contract): 01 bản sao y
• Hóa đơn thương mại (Invoice): 01 bản gốc
• Phiếu đóng gói (Packing List): 01 bản gốc
• Vận tải đơn (Airway Bill/ Bill of lading).
• Giấy phép (nếu có): 01 bản gốc
• Giấy chứng nhận xuất xứ (Certificate of Origin) (nếu có): 01 bản gốc
• Giấy tờ khác theo yêu cầu của Hải quan (nếu có)

b) Hoàn thành thủ tục hải quan.

Thủ tục hải quan bao gồm:

• Bước 1: Khai và nộp tờ khai hải quan. Trong bước này gồm có: khai thông tin nhập khẩu (IDA), đăng ký tờ khai nhập khẩu (IDC), kiểm tra điều kiện đăng ký tờ khai; Sau đó, nộp hoặc xuất trình chứng từ hải quan
  • Người nhập khẩu phải điền tờ khai hải quan, cung cấp thông tin về hàng hóa, giá trị, và các chi tiết khác cần thiết. Thông tin này sẽ được sử dụng để xác định thuế hải quan và kiểm tra tuân thủ quy định.
  • Phải nộp và xuất trình đầy đủ các chứng từ thuộc hồ sơ hải quan, chẳng hạn như chứng từ về nguồn gốc và xuất xứ của hàng hóa.
• Bước 2: Đưa hàng hóa, phương tiện vận tải đến địa điểm kiểm tra
  • Hàng hóa và phương tiện vận tải phải được đưa đến địa điểm hải quan đã quy định để kiểm tra thực tế. Tại đây, hải quan có thể thực hiện kiểm tra về chất lượng, định lượng và kiểm tra an ninh.
• Bước 3: Nộp thuế và thực hiện các nghĩa vụ tài chính khác
  • Người nhập khẩu phải nộp thuế hải quan dựa trên thông tin trong tờ khai hải quan và giá trị hàng hóa. Ngoài thuế hải quan, phải nộp các khoản phí và lệ phí khác liên quan đến hàng hóa và quá trình nhập khẩu hoặc xuất khẩu (nếu có).
  • Nếu có bất kỳ vi phạm nào hoặc không tuân thủ đầy đủ các quy định hải quan, người khai báo có thể phải thực hiện các biện pháp sửa lỗi hoặc đền bù tài chính theo quy định của pháp luật.

c) Thông quan hàng hóa:

Sau khi có kết quả phân luồng, cán bộ Hải quan sẽ tiến hành quy trình thông quan hàng hóa để thông quan hàng hóa được thì họ sẽ thông báo đến nhà nhập khẩu đóng thuế chờ tờ khai đã truyền, khi có thông báo thuế đã vào thì mới tiến hành thông quan hàng hóa.

Việc thông quan hàng hóa sẽ tiến hành tùy thuộc vào kết quả phân luồng khi mở tờ khai.

Đối với luồng xanh:

Nếu có hiển thị là luồng xanh thì chỉ cần cầm tờ khai để đi thanh lý.

Đối với luồng vàng:

Nhân viên giao nhận sẽ cầm nguyên bộ hồ sơ (Tờ khai và các chứng từ đã nêu ở B1) xuống gặp hải quan đăng ký để làm thủ tục. Hải quan đăng ký có chức năng kiểm tra tính hợp lệ của bộ chứng từ.

Nếu bộ chứng từ không hợp lệ sẽ trả lại và yêu cầu bổ sung thêm chứng từ hoặc tờ khai truyền sai sẽ được yêu cầu truyền bổ sung, sau khi bổ sung chứng từ đầy đủ thì tiếp tục làm việc với hải quan đăng ký để thông quan hàng.

Nếu không còn gì nghi vấn hải quan đăng ký sẽ tiến hành nhập thông tin lên hệ thống và tiến hành thông quan hàng hóa. Còn nều vẫn còn nghi vấn hải quan đăng ký sẽ yêu cầu chuyển luồng đỏ (3), đưa hồ sơ lên lãnh đạo vào chuyển hồ sơ sang bộ phận kiểm hóa.

Đối với luồng đỏ:

Khi tờ khai là luồng đỏ, hoặc là bị chuyển kiểm như đã nêu ở trên, thì nhân viên giao nhận sẽ tiến hàng kiểm tra trên hệ thống điện tự của hải quan để biết được thông tin chuyển kiểm của tờ khai (tên cán bộ kiểm hóa, số điện thoại, các thông tin khác…).

Nhân viên giao nhận sẽ sắp xếp với cán bộ kiểm hóa để tiến hành kiểm hóa. Sau khi kiểm hóa xong nếu hàng đúng như đã khai báo và không có gì nghi vấn thì cán bộ kiểm hóa sẽ nhập tờ khai lên hệ thống và tiến hành thông quan hàng.

Nếu kiểm tra thấy hàng không đúng như đã khai thì cán bộ hải quan sẽ trình lên lãnh đạo để xin ý kiến giải quyết, đối với trường hợp này thì sẽ xử lý theo từng lô hàng cụ thể và cách xử lý cũng khác nhau.

d) Thanh lý tờ khai:

Sau khi tờ khai được thông quan (kết quả thông quan sẽ hiển thị trên hệ thống website của hải quan) cán bộ Hải quan sẽ tiến hành in mã vạch gặp hải quan thanh lý để thanh lý tờ khai.